in ,

Ay Yüzeyindeki Oksijen ?

Bilim Adamları Ay Kumundaki Oksijeni Ayırmanın Yolunu Keşfetti

5 milyondan fazla zaman önce Dünya’dan kopan taş, kum vesaire ile oluşan uydumuz Ay insanlık için çok ilgi çekici bir yer olmuştur. Tarih boyunca astronomi ile ilgilenen hemen her bilim adamı ayı gözlemlemiş ve ayla ilgili çalışmalarda bulunmuştur. İnsanlık uzayda ilk olarak Ay’a ayak basmıştır ve halen başka bir gezegen yada uyduya ayak basamamıştır.

Bilim adamları yaptıkları son çalışmalarla Ay’ın kumundaki yani toprağındaki oksijeni nasıl ayrıştırabileceklerini keşfettiler. Bunun için yeni bir metot geliştirdiler.

Nasa’nın daha önce yaptığı çalışmalarla getirilen parçalarda az miktarda oksijenin bulunduğunu biliyoruz. Fakat bu çok az miktarda bir oksijen. Rogolit denen bu parçalarda %15-20 arasında bir oksijen olduğunu keşfettiler.

İskoçya’daki Graham Üniversitesinden bir profesör, rogolitin içerisindeki oksijenin çok değerli bir kaynak olduğunu ancak toksik halde bulunduğunuzdan kullanılamadığı ifade etti. Eğer bu oksijen seri bir şekilde topraktan ayrıştırılabilirse Ay atmosferine az miktarda da olsa oksijen yayılabilir. Bu sadece orada yaşama imkan vermemekle beraber oradaki ekosistemi tamamen değiştireceğinden bunun yapılması için çok dikkatli kararlar alınması gerekiyor. Zira buradaki ekosistem değişimi Dünyamızı da etkileyebilir.

Ay’dan alınan örneklerin test edilmek için kullanılmayacak kadar değerli olduğunu bildiren İskoç profesör bunun yerine dünyadaki materyallerden sahte rogolit ürettiklerini ve onları kullandıklarını bildirdi.

, Ay Yüzeyindeki Oksijen ?, BilgData

Normal şartlar altında rogolit içindeki oksijenden su üretmek için hidrojen kullanarak demir oksitlerin kimyasal reaksiyonlardan geçirilmesi ve ardından hidrojeni sudaki oksijenden ayırmak için elektroliz metotu kullanılıyor; fakat İskoç profesörler bu işlemler aşırı karmaşık olduğu için kimyasal indirgeme adımını atladılar ve doğrudan toz haline getirilmiş regolitin elektroliz edilmesi adımına geçtiler. 

Bilim adamları ilk önce regoliti ağ astarlı bir sepete yerleştirdiler. İçine kalsiyum klorür ve elektrolitten oluşan karışımı ekleyen ekip, malzemeyi eritmeyen bir sıcaklık olan yaklaşık 950 santigrat dereceye kadar ısıttılar. 

Regolith numunesindeki oksijenin yüzde 96’sının çıkarılması yaklaşık 50 saat sürdü, ancak oksijenin yüzde 75’i ilk 15 saat içinde kaldı. Kabaca numunedeki toplam oksijenin üçte biri gaz halinde alındı ve geri kalanı kaybedildi; ancak bu, ay topraklarından su ve oksijen üretmek için daha önce kullanılan tekniklere kıyasla önemli oranda bir ilerleme temsil ediyor. İskoç bilim insanlarının keşfettiği yeni teknik, Ay’daki buz tabakalarından nasıl oksijen sağlanabileceği konusuna yeni bir bakış açısı getirebilir. 

Daha önce de belirttiğimiz gibi, Ay toprağındaki oksijenin ay atmosferine bırakılmasıyla Ay ekosistemi tamamen değişebilir ve Dünya’ya benzeyebilir. Yani Ay’da da yağmurlar yağabilir ve çeşitli mevsimler oluşabilir. Hatta ileride uydunun toprak yapısı da değişebilir. Elbette bu değişimlerden gezegenimiz de etkilenebilir.

Yazar Mert Deveçeker

Teknoloji Sever.
Yazar-Çizer-Okur-Öğrenir.
Makine Mühendisi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir