Platon ve Hayatı
in

Platon ve Hayatı

Yunan filozoflarından Platon, M.Ö 428 – 348 yılları arasında yaşamını sürdürmüştür. Seçkin bir aileden gelen Platon’un anne ve babası da krallar ve titanlar soyundan gelir. Kurduğu akademi ile hatırlanan ünlü düşünür, bunu Atina’nın kuzeyinde kurmuş ve bu adım Batı dünyasının ilk geleneksel üniversitesinin kurucusu unvanı almasını sağlamıştır. Hangi eğitim aşamalarından geçtiğini bilmesek de dönemin soylu çocukları gibi şiir, beden eğitimi, retorik müzik gibi alanlarda eğitim aldığını tahmin edebiliriz. Çocukluğu Atina’nın buhranlı zamanlarına denk gelmiştir. Bulunduğu dönemde savaş, yok olan insanlar, salgın hastalıklar, ekonomik sıkıntılar, sofistlerin yasalar üzerindeki etkisi düşünüldüğünde yeterince zor bir zamanda yer aldığını söylemek mümkün. Tam da böyle çetin bir ortamda kendisini ortaya koyan ve şahit olduğu bu düzensizlik ve çarpıklıklara çözüm üretmek isteyen Platon, bu noktada Sokrates’in ilginç kişiliği ile tanışarak, onun ahlaki ve siyasi tutumundan etkilenip kendisine bunların karışımı olan bir yol çizmiştir. Yirmi yaşında Sokrates ile tanışmış olması onun hayatında yeniliklerin kapısını aralamıştır. O hayatına girdikten sonra, o zamana kadar yazdığı tüm şiir ve tragedyaları yakmıştır. Kendine kötü gidişatın içinde kurduğu siyasal hayat, aktif bir şekilde hiçbir zaman gerçekleşememiştir. Antik Çağ’da, ondan önce hâkim olan materyalist anlayış, atomcu Demokratsa ile zirveyi görmüş ve idealist felsefe Platon ile en yüksek seviyeye ulaşmıştır. Sadece bir düşünür olmayan Platon hem bir sanatçı hem de edebiyatçı olarak yetiştirilmiş olmasından dolayı; ustaca, şiirsel ve kurgusal ürünler ortaya koyarak çağlar boyu insanları etkilemeyi sürdürmektedir.

Platon ve Hayatı

Sokrates’in pazarda ders verdiği bilgisini öğrenen Platon, edebiyatla olan ilgisini ve bu alanda yükselme arzusunu bırakarak, bütün eserlerini yakıp kendini felsefeye adamıştır. Kaynaklarda geçen bilgiye göre Sokrates ve Platonun tanışmasının ardından; Sokrates’in, ailesini sık sık ziyarete gittiği söylenir. Platon, onun idam edilmesinden çok etkilenmiştir. Yaşanan bu üzücü olaydan sonra Atina’yı ter edip dünya seyahatine çıkmıştır. Kendi zamanın sıkıntılarıyla baş etmeyi öğrenen Platon, müthiş yetenekleriyle çok saygı duyulan ama evrensel olarak hiçbir zaman takdir görmeyen bir isim olmuştur. Hatta öyle iki kez onu kaçırma teşebbüsünde dahi bulunmuşlardır. Bu kadar güzel işler başaran filozofu elbette sorgulayan isimler de mevcuttu. Diyene tarafından bitmek bilmeyen bir inatla felsefesi sorgulanmış ve onun tarafından “elitiz züppe ,şarlatan “ gibi ithamlara maruz kalmıştır. Platon’un insanı iki ayaklı tüysüz hayvan olarak tanımlaması herkes tarafından bilinir. Hatta bu durum Diyenle aralarında komik diyaloglar yaşanmasına da sebep olur. Diyene tüylerini yolduğu bir tavukla sınıfa girerek öğrencilere, işte karşınızda Platon’un insanı diye bağırmış söylentisi de dolaşmıştır. Ancak iddialara göre ünlü düşünür, yapılan tanımın tekrar incelenmesi gerektiğini söylemiş. Ama böyle bir eleştiriye taviz vermek Platon için bir istisnadır. Platon’un hakikat arayışı temel anlamda neyin iyi olduğunu anlamak üzerine kuruludur. Ona göre evrensel tek bir hakikat vardı. O da insanın tanınması ve o doğrultuda yaşamak için verilmesi gereken çaba… Bu hakikat onun anlatımına göre formlar âleminde zaten şeklini bulmuştur. Onun Formlar Teorisi bizim bildiğimizden daha yüksek bir formlar ailesinin var olduğunu işaret eder. Ayrıca bizim duyularımızla algıladığımız bu dünya, buradan çok daha büyük olan âlemin sadece bir yansıması olmaktan ibarettir. Aristoteles, Platon’un bu Formlar Teorisiyle zıt düşmesine karşın bu felsefenin onu çok derinden etkilediğini söylemiştir. Hatta Büyük İskender’e öğretmenlik yaparak, onun felsefesini tüm dünyaya yaymayı başarmıştır. Platon’un kurmuş olduğu Akademi, evlerine yakın bir yerdeki ağaçlıklı bir bahçeydi. Hepimizin bugün gördüğü gibi bir üniversite değil, dışarda hiçbir şey gerektirmeyen ağaçlı bir bahçeydi. Onun Akademiyi kurmasından önce de sonra da bu bahçe çeşitli değişikliklere uğramıştır.

BilgData.com'un gelişmesi için makaleyi değerlendir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir