Galaksi – Gökada Nedir?

Galaksiler, insanoğlu tarafından Gökada olarak bilinir. İçerisinde bulundurduğu iyonik maddeler halen araştırılmaktadır ve karmaşık bir sistemden oluşmuş olduğuna kesin gözle bakılmaktadır. Galaksilerin çekimsel kuvvetleri, Kara deliklerin çekim kuvvetine eş değer olarak da nitelendirebilir. Çünkü toz ve çevresinde bulundurduğu plazmalar, sürekli çekimser bir hal almaktadır. Bu olayda Galaksilerin sürekli çekim alanı oluşturduğu ve uzay rengi olarak bilinen karanlığında karanlığı bir maddeden oluşmuş olduğu varsayılmaktadır. Uzay bilimi adına en sağlam teori budur.

Galaksiler diğer adları ile Gökadalar, içerisinde bulundurduğu milyarlarca yıldızı ve diğer gök cisimlerini çekim gücü ile bir arada tutmakta ve toz olarak adlandırılan bulutumsu maddeleri kendi iyonik maddeleri ile birleştirmektedir. Ayrıca yıldızlararası toz ve gaz olarak da birleştirme işlemine astronomi biliminde bu şekilde isim verilmektedir. Galaksilerin, yüzde 80’lik kısmı karanlık madde olarak adlandırılan, ışığı geçirmeyen bir iyonik renkten oluşmaktadır. Yüzde 20’lik kısmında ise gök cisimlerine yer vermektedir. Yüzde 20’lik kısımda bulunan gök cisimlerine örnekler verecek olursak; Dev gezegenler, ölmüş yıldızlar, cüce gezegenler, asteroitler, gök taşları, farklı türde bulunan Nebulalar, Kara delikler gibi önemli cisimlere ev sahipliği yapmaktadırlar.

Evrende, galaksi olarak bildiğimiz gök cisimlerinden ne kadar var bilinmiyor. Fakat bazı gök bilimci ve astronomlara göre, yaklaşık 400 milyar kadar galaksinin olduğu tahmin ediliyor. Ayrıca, Hubble Uzay Teleskopu olarak adlandırılan uzay aracı sayesinde, evrenin gidemediğimiz noktalarını gözlemliyor ve gök cisimlerini tanıyoruz. Hubble tarafınca edindiğimiz galaksiler, galaksi türlerine astronomlar ve bilim adamları tarafından tür, şekil isimleri verilmiştir. Bu tür ve şekil isimleri sayesinde yeni bulunan, keşfedilen galaksileri tanıyoruz.

Not: Uzun kollu galaksi türleri, yıldız doğum oranlarının fazla olduğunu ve yıldızların yaşını belli etmekte en önemli özellikler arasındadır.

Galaksinin Şekilleri Nedir?

Bilim adamlarının araştırması üzerine, evrendeki galaksiler tam 3 ana temelde incelenirler. Bu galaksiler, çap, kitle, şekil ve tür bakımından oldukça farklıdırlar. Galaksilerin kesinleşmiş şekil isimleri şöyledir; spiral galaksiler, eliptik galaksiler ve son olarak düzensiz galaksilerdir.

Ayrıca Galaksiler 4 ana temele ayrılırlar. Bunlar; eliptik galaksiler, sarmal galaksiler, şekilsiz galaksiler, cüce galaksilerdir.

Galaksi Ve Gökada2
Galaksi Çeşitleri

Eliptik Galaksiler:

İsminden de anlayacağınız üzere, eliptik bir şekli vardır. Bu galaksiler oldukça küçük boyutlu olabilirler ve ölen yıldızları geri canlandırma gibi işlemleri oldukça az derecededir. Ayrıca Eliptik galaksilerde, yaşlı yıldızlar olarak adlandırılan gök objeleri oldukça yıpranmış bir yüzeysel hale bürünmüşlerdir.

Evrende orta derecede rastlanan ve yumurta şeklini andıran galaksi türüdür. Genellikle bu galaksilerin şekillerine astronomlar tarafından, eliptik ve ovoid isimleri verilmiştir. Ayrıca eliptik galaksilerde, yıldız doğum oranlarına çok az rastlanılır. Bunun nedeni, galaksilerinin çekirdekleri yaşlı ve özelliklerini yitirmiş olmalarıdır. Eliptik galaksilere örnek verecek olursak: Messier 87 Galaksisi, olacaktır.

Not: Eliptik galaksilerinin hepsi, bir adet ölümcül kara delik bulundurmaktadır

Sarmal Galaksiler:

Sonsuz evren olarak hitap ettiğimiz gökyüzünde en çok bulunan galaksiler olarak bilinirler. Yüzeysel yapı olarak oldukça parlak ve aydınlatıcı bir özelliğe sahiptirler. Genellikle içerisinde parlak yıldızlara ev sahipliği yaparlar. Ve içerisinde bulundurduğu gök cisimleri oldukça genç sayılabilecek şekildedirler.

Hubble’ın en fazla gözlemlemiş olduğu galaksi türüdür. Ayrıca, evrende bilinen ve en fazla olan galaksi türleri arasındadır. Galaksilerin spiral oluşunu anlamak için, siyah uzun kolları ve yatay olarak bakıldığında, şişkinliği sayesinde anlaşılmaktadır. Spiral galaksilerde,  yıldız doğum oranları ne az, ne çok denilebilecek şekildedir. Spiral olarak adlandırılan birçok ünlü galaksi de bulunmaktadır. Bu galaksiler, Samanyolu ve Andromeda gibi devasa galaksilerdir.

Şekilsiz Galaksiler:

Genellikle orta derecede rastlanan bu şekilsiz galaksilere, tam galaksi gözü ile bakmak yanlış olur. Çünkü, diğer galaksiler gibi halkaları yoktur ve sınırlı sayıda gök cismine ev sahipliği yaparlar. İçerisinde bulundurduğu gök cisimlerinin sayısı yıllar geçtikçe azalır ve bir daha yaşam formuna bürünmeyecek şekilde toz gazlarına karışırlar.

İsimlerinden ve görüntülerinden de anlaşılacağı üzerine, düzensiz ve bir şekle benzemeyen galaksi türüdür. Bu galaksiler, Dünya’dan çok rahat gözlemlenebilir ve parlaklığı görülebilir. Bunun nedeni; düzensiz galaksiler diğer galaksilere nazaran daha fazla iyonik madde barındırırlar. İyonik maddelerin sayesinde ve doğal ışıklarının sayesinde 2. – 3. kadirden basit bir şekilde görülebilirler. Düzensiz galaksilere en iyi verilecek örnek: Macellan Bulutları olacaktır.

Cüce Galaksiler:

Evrendeki çoğu galaksiyi, Cüce galaksiler oluşturur. Evrende sayıları milyarları aşacak şekilde tahmin edilmektedir. Ayrıca içerisinde bulundurduğu gök cisimleri Samanyolu Galaksimizin neredeyse yüzde 1’i veya yüzde 2’si kadardır. Dünya yörüngesinden, Hubble tarafından Cüce galaksiler gözlemlenmektedir.

Kategoriler: BilimUzay

Mert Deveçeker

Teknoloji Sever. Yazar-Çizer-Okur-Öğrenir. Makine Mühendisi.

0 yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

AdBlocker Tespit Edildi!

Reklam engelleyici kullanarak BilgData'nın gelişimini engellemiş olursunuz. Lütfen reklam engelleyicinizi kapatıp tekrar deneyin.

How to disable? Refresh